Draft:BangPho Creative Commons

Bangpho Creative Commons บางโพ ครีเอทีฟ คอมมอนส์

บางโพ ครีเอทีฟ คอมมอนส์ (Bangpho Creative Commons) เป็นกลุ่มผู้ขับเคลื่อนและพัฒนาย่าน บางโพ กรุงเทพมหานคร ให้เป็นย่านสร้างสรรค์ (Creative District) ก่อตั้งในปี พ.ศ. 2566 โดยมี นายเจนณรงค์ ทาคูมิ ซาก้า และ นางสาว อรทัย มณีโชติ เป็นผู้ร่วมก่อตั้ง (Co-Founder) โดยมีจุดมุ่งหมายหลักในการฟื้นฟูถนนสายไม้บางโพ ซึ่งเป็นแหล่งรวมภูมิปัญญาช่างไม้แห่งสุดท้ายของกรุงเทพมหานครให้กลับมามีชีวิตชีวาาและเชื่อมโยงกับคนรุ่นใหม่ ผ่านกระบวนการสร้างแยรนด์ชุมชน (Community-Rebranding) และการใช้เทศกาลเป็นเครื่องมือในการพัฒนาย่าน (Festivalization)

ประวัติ

ย่านบางโพ หรือที่รู้จักกันในชื่อ "ถนนสายไม้บางโพ" เป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ในฐานะแหล่งงานไม้และภูมิปัญญาช่างไม้ที่สำคัญและเก่าแก่แห่งหนึ่งของกรุงเทพมหานคร เป็นชุมชนช่างไม้ไทย เชื้อสายจีนไหหลำ อย่างไรก็ตาม หลายปีที่ผ่านมา ย่านต้องเจอกับสภาวะซบเซา อันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมผู้บริโภครุ่นใหม่ ประกอบกับการขาดแคลนผู้สืบทอดกิจการงานไม้ดั้งเดิม

เพื่อแก้ไขปัญหาและฟื้นฟูย่านบางโพในปี 2566 นายเจนณรงค์ ทาคูมิ ซาก้า และ นางสาวอรทัย มณีโชติ จึงได้เริ่มก่อตั้ง Banpho Creative Commons ขึ้นโดย นำแนวคิดการออกแบบและการจัดพื้นที่มาใช้ในการแก้ปัญหา ผ่านกระบวนการ Community Re-branding โดยใช้กระบวนการ Festivalization หรือการจัดเทศกาล เพื่อเป็นพื้นที่เชื่อมต่อระหว่างภูมิปัญญา ดั้งเดิมของชุมชนถนนสายไม้กับวิถีชีวิตของคนรุ่นใหม่

ผลงานและการขับเคลื่อนพื้นที่

Bangpho Creative Commons ได้ดำเนินโครงการและมีส่วนร่วมในเทศกาลออกแบบกรุงเทพ เพื่อพลิกฟื้นและขยายศักยภาพของย่านบางโพ ดังนี้

• เทศกาลออกแบบกรุงเทพ ปี 2566 (Bangkok Design Week 2023) ภายใต้คอนเซ็ป The Living Museum ก้าวแรกของการขับเคลื่อนย่าย ในการเข้าร่วมเอศกาลออกแบบกรุงเทพปี 2566 โดยนำเสนอพื้นที่บางโพในแนวคิด The Living Museum (บางโพ พิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิต) โครงการนี้เป็นการบูรณาการความร่วมมือระหว่างผู้ประกอบการดั้งเดิมบนถนนสายไม้, นักออกแบบ , ศิลปินแขนงต่างๆ รวมถึงสถาบันการศึกษาได้แก่ มหาวิทยาลับธรรมศาสตร์ และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ (มจพ.) เพื่อนำเสนองานไม้ในรูปแบบร่วมสมัย และทำให้ถนนสายไม้กลับมาเป็ฯที่รู้จักของคนรุ่นใหม่อีกครั้ง
• เทศกาลออกแบบกรุงเทพ ปี 2567 (Bangkok Design Week 2024) ภายใต้คอนเซ็ป Bangpho The Master of craftsman มุ่งเน้นการอนุรักษ์ทักษะช่างไม้ขั้นสูงและส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงประสบการณ์ (Experiential Tourism) โดยมีกิจกรรมไฮไลท์ คือ BangPho Wood Walk ซึ่งเปิดโอกาสให้ผู้เยี่ยมชมได้สัมผัสและเรียนรู้กระบวนการทำงานไม้จากช่างฝีมือในพื้นที่
• เทศกาลออกแบบกรุงเทพ ปี 2568 (Bangkok Design Week 2025) ภายใต้คอนเซ็ป Connecting the commons สะท้อนการเติบโตและขยายตัวของย่านบางโพ โดยในช่วงปีนี้เริ่มมีผู้ประกอบการหน้าใหม่ และพื้นที่แสดงศิลปะ (Art Gallery) ทยอยเข้ามาเปิดกิจการในพื้นที่มากขึ้น ทางกลุ่มจึงเน้นเชื่อมโยงเคลือข่ายระหว่างชุมชนดั้งเดิมกับกลุ่มธุรกิจสร้างสรรค์ใหม่ๆ เพื่อให้เกิดระบบนิเวศทางเศรษฐกิจที่เกื้อกูลกันและใช้พื้นที่ร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ
• เทศกาลออกแบบกรุงเทพปี 2569 (Bangkok Design Week 2026) โครงการ Riverfront Development ทางกลุ่มได้ขยายขอบเขตการพัฒนาพื้นที่จากถนนสายไม้สู่พื้นที่ริมน้ำ โดยนำเสนอแนวคิดเพื่อพัฒนาพื้นที่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาและพื้นที่สัญจรริมน้ำให้กลายเป็นพื้นที่สาธารณะเชิงสร้างสรรค์ (Creative Public Space) โครงการนี้ได้รับความร่มมือจากกรมเจ้าท่า ในการเปลี่ยนพื้นที่สาธารณะบริเวณท่าเรือบางโพให้เป็นพื้นที่สร้างสรรค์โดยมีการจัดนิทรรศการด้านในชื่อ บางโพ โก้ ได้อีก

วิสัยทัศน์และการพัฒนาในอนาคต

เป้าหมายสำคัญของ BangPho Creative Commons ในอนาคต คือการผลักดันให้ย่านบางโพก้าวสู่การเป็น ย่านวัฒนธรรม โดยมุ่งเน้นการสร้างประสบการณ์ผ่านการเดินสำรวจย่าน และวิถีชีวิตในย่านเก่า ควบคู่กับการได้ลงมือทำงานฝีมือ ผ่านความรุ่วมมือกับ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย เพื่อให้บางโพกลายเป็นย่านสร้างสรรค์ ที่รวมแหล่งภูมิปัญญา และเป็นเส้นทางเรียนรู้และท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้อย่างยั่งยืน

References

https://www.brandage.com/article/41813

https://creativecity.cea.or.th/en/city-projects/bangkok-city-of-design

https://www.youtube.com/watch?v=iXt0Qglm9z4

https://world.thaipbs.or.th/detail/bangkok-to-transform-into-creative-survival-hub-for-design-week-2026/60198

https://www.amarintv.com/spotlight/business-marketing/551277

https://www.brandage.com/article/41813

https://urbancreature.co/bangpho-creative-district/

https://artofth.com/nocnoc-play-bangpho-woodstreet/